Last Updated:
ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಬಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಬ್ಬಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕದ ತಟ್ಟಿ ಹೊಸ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ್ದರು. ಅದಿಂನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪದವಿಯ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಸಹೋನಿ ಯಾರು ಗೊತ್ತೆ?
ಇಂದೋರ್: ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆ ಸಹೋನಿ 1911ರಲ್ಲಿ ಇಂದೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಮಲಾ ಸೋಹೋನಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ತಂದೆ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮಾಧವರಾವ್ ಇಬ್ಬರೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (IISc) ನಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಅವರ ರಕ್ತದಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ. ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪಡೆದ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಚ್ಟೇಯಲ್ಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೋಕದ ಬಾಗಿಲು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ತೆರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಂಬೆ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ
1933ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಮಾಡಲು IIScಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚೆಗಳ ನಂತರ, ರಾಮನ್ ಅವರು ಒಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಕಮಲಾ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಕಠಿಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ಕಮಲಾ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಾಧನೆಯಿಂದ IISc ತನ್ನ ನೀತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಿತು. ಅದು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಪಡೆಯಿತು.
ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ
1937ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪಡೆದು ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡೆರಿಕ್ ರಿಕ್ಟರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಸಸ್ಯ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್ ಸಿ ಎಂಬ ಕಿಣ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1939ರಲ್ಲಿ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪಡೆದ ಅವರು, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಆಗಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ನೀರಾ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಕಮಲಾ ಸೊಹೋನಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಮುಂಬೈನ ರಾಯಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರು ತಾಳೆ ಮರದ ಸಿಹಿ ರಸವಾದ ನೀರಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಈ ಪಾನೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.
ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ
ಕಮಲಾ ಸೊಹೋನಿ ಖ್ಯಾತಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದರು. ಅವರು IISc ನ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತೆರೆದರು, ಅನೇಕ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹೋರಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮುಂಬೈನ ರಾಯಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಹೀಗೆ ಮಹಿಳೆ ಪಾಲಿನ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
ಪ್ರೇರಣೆಯ ಪರಂಪರೆ
ಇಂದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯೂ ಕಮಲಾ ಸೊಹೋನಿ ತೆರೆದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಂತರ ಅಸಿಮಾ ಚಟರ್ಜಿ, ಜಾನಕಿ ಅಮ್ಮಲ್ ಮೊದಲಾದ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದರು. ಕಮಲಾ ಸೊಹೋನಿ 1998ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಬಿಟ್ಟ ಹಾದಿ ಧೈರ್ಯ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಪ್ರೇಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
Indore,Indore,Madhya Pradesh
November 02, 2025 10:00 PM IST

