ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದನ್ನು ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯುವ ಜನತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಇಂದಿನ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಗತ್ಯತೆ ಎನ್ನಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ! ಆದರೆ ತಪ್ಪು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ಎರಡು ಕಡೆ ಉದ್ಯೋಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೊಸದಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಇದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ? ಇದು ನೈತಿಕವಾಗಿದೆಯೇ? ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ – ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಯುವ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ‘ಹಸ್ಲ್’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ? ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ.
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ನಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಬಣವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ದೂರಸ್ಥ ಕೆಲಸವು ವೃತ್ತಿಪರರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗಳ ಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಬಹು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ, ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಉಚಿತ ಸಮಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು; ಇತರರಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ.
ಹೌದು, ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ – ಆದರೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿ ವಾರಕ್ಕೆ 48 ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದರಿಂದ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯೂ ಸೇರಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1948 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 60 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಂದೇ ದಿನ ಬಹು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ ಅಪರಾಧವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದು ನಾಗರಿಕ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬಹುದು – ಕೆಲಸ, ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಮತ್ತು ವಲಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ.
2022 ರಲ್ಲಿ, ವಿಪ್ರೋ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಿಷದ್ ಪ್ರೇಮ್ಜಿ, ವಿಪ್ರೋದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಬೇರೆ ಕಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ 300 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುರುವುದಾಗಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ ವಿವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವರು ಇದನ್ನು “ಸಂಪೂರ್ಣ ವಂಚನೆ” ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಇನ್ಫೋಸಿಸ್, ಮತ್ತೊಂದು ಐಟಿ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಭಯ ಉದ್ಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು, ಆಸಕ್ತಿಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ಕ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ರೇಜರ್ಪೇಯಂತಹ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಸಹ ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ, ಕಿರಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.
Bangalore,Karnataka
July 13, 2025 12:56 PM IST
Moonlighting: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂನ್ಲೈಟಿಂಗ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ? ಕಂಪೆನಿ ಮಾಲೀಕರು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇದು ತಿಳಿದಿರಲಿ
